سه شنبه , مهر ۲۵ ۱۳۹۶
Home / عصب زیست شناسی / آیا حیوانات وقوع زلزله را پیش‌بینی می‌کنند؟

آیا حیوانات وقوع زلزله را پیش‌بینی می‌کنند؟

0,,18413275_403,00
مورچه‌های سرخ؛ حشراتی که در زمینه پیش‌بینی پدیده‌های طبیعی روی آنها تحقیق می‌شود

 

نوروسافاری| بر اساس برخی مدعاها، بعضی جانوران در آستانه زلزله رفتار خاصی از خود نشان می‌دهند؛ مثلا مارها از مخفیگاه خود خارج می‌شوند یا ماهی‌ها از آب بیرون می‌پرند. این فرضیه‌ها از نظر علمی تا چه حد قابل اثبات هستند؟

به گزارش نوروسافاری به نقل از DW، مورچه‌های سرخ؛ حشراتی که در زمینه پیش‌بینی پدیده‌های طبیعی روی آنها تحقیق می‌شود
اولریش شرایبر، پروفسور آلمانی از دانشگاه دویسبورگ-اِسِن، روی مورچه‌ها تحقیق می‌کند. او در پی پاسخ به این پرسش است که آیا حشرات می‌توانند وقوع زلزله را پیش‌بینی کنند؟

شرایبر در مناطقی تحقیق می‌کند که در آنجا لایه‌های زیرین زمین دارای گسل هستند. مورچه‌هایی که پروفسور شرایبر روی آنها تحقیق می‌کند، به صورت هدفمند روی چنین گسل‌هایی لانه می‌سازند؛ پدیده‌ای که به گفته پروفسور آلمانی با اعداد و ارقام قابل اثبات است.

هنوز مشخص نیست چرا این مورچه‌ها به لانه‌سازی روی گسل‌ها علاقه ویژه‌ای دارند. به گفته اولریش شرایبر، «شاید در این مناطق گازهایی وجود دارد که مورچه‌ها به آنها علاقه دارند. مشاهدات ما نشان می‌دهند که این مورچه‌ها در مناطقی که دی اکسید کربن ساتع می‌شود لانه می‌سازند. شاید در این مناطق واکنش‌های شیمیایی دیگری در جریان باشند که محصول آنها مورچه‌ها را جذب می‌کند».

دریافت نشانه‌های وقوع زلزله؟

به اعتقاد این زمین‌شناس آلمانی، گازهایی که مورچه‌ها را جذب می‌کنند، می‌توانند نشانه‌ای از وقوع زلزله هم باشند. البته این موضوع هنوز به بررسی بیشتر نیاز دارد.

شرایبر در مدت سه سال چندین لانه مورچه را با دوربین زیر نظر گرفته و الگوی حرکتی مورچه‌ها پیش از زلزله‌های خفیف را ثبت کرده است. او می‌گوید: «پیش از لرزش زمین در برخی موارد رفتار مورچه‌ها کاملا عوض می‌شود. البته ما در همه موارد فقط تمام لانه را زیر نظر گرفتیم و به همین دلیل نمی‌توانیم در مورد رفتار فردی مورچه‌ها اظهار نظر کنیم؛ اما مشاهده کردیم که فعالیت مورچه‌ها در سراسر لانه یکباره دگرگون شد».
این تغییرات در مواردی بسیار فاحش بوده‌اند. البته دستاورد این پژوهش‌ها در حدی نیستند که بتوان به عنوان آمار به آنها استناد کرد. برای رسیدن به نتایج محکمتر باید تحقیقات بیشتری، به ویژه در مناطقی که زمین بیشتر و شدیدتر می‌لرزد، انجام شود.

از ماهی تا موش صحرایی

جانوران دیگری هم هستند که شاید بتوانند زلزله را پیش‌بینی کنند. مثلا ماهی‌ها یا کبوترها میدان‌های مغناطیسی یا الکتریکی را تشخیص می‌دهند. این میدان‌ها ممکن است در آستانه زلزله تغییر کنند. مار یا موش صحرایی هم ممکن است بتوانند پیش‌لرزه‌های خفیف را حس کنند.

پژوهشگران تا کنون موفق به اثبات توانایی این حیوانات در پیش‌بینی زمین‌لرزه نشده‌اند. زیرا از یک سو هنوز روند دقیق وقوع یک زلزله مشخص نیست و از سوی دیگر همه زلزله‌ها مثل هم نیستند. وانگهی بررسی رفتار حیوانات در درازمدت هم کار ساده‌ای نیست.

البته در سال‌های اخیر فرستنده‌های کوچکی به بازار آمده‌اند که قیمت مناسبی دارند و به کمک آنها می‌توان حیوانات و الگوی حرکتی آنها را زیر نظر گرفت.

بزهای اِتنا

مارتین ویکِلسکی از پژوهشکده “ماکس پلانک” آلمان از جمله محققانی است که با این فرستنده‌ها کار می‌کند.

او در جریان تحقیقات خود در هنگام وقوع آتشفشان پدیده‌های جالبی را تجربه کرده است. ویکلسکی روی بزهای کوهی تحقیق می‌کند که در اطراف کوه آتشفشان “اتنا” در جزیره سیسیل ایتالیا زندگی می‌کنند. این پژوهشگر می‌گوید: «ما فرستنده‌ها را روی بزهایی نصب کردیم که دو سال روی کوه اتنا و اطراف آن زندگی و رفت و آمد می‌کردند. ما توانستیم ثابت کنیم که رفتار این حیوانات حدود ۵ ساعت پیش از وقوع آتشفشان تغییر می‌کند».

0,,17999889_403,00
بزهای کوهی اتنا از قرار معلوم وقوع آتشفشان را پیش‌بینی می‌کنند

 

او می‌افزاید که پیش از وقوع آتشفشان تحرک بزها بیشتر می‌شود و این حیوانات شروع به دویدن به این سو و آن سو می‌کنند: «ما وقوع هفت آتشفشان بزرگ را تجربه کردیم که در آنها خاکستر از دهانه قله آتشفشانی به بیرون پرتاب شد. بزها این رخدادها را سه تا پنج ساعت پیش از وقوع حس کردند».

این رفتار سرنخی است که نشان می‌دهد حیوانات توانایی‌های شگفت‌آوری در پیش‌بینی پدیده‌های طبیعی دارند. البته شمار اندکی از مدعاهای موجود در این زمینه به اثبات رسیده‌اند. شاید دلیل آن این باشد که رفتار حیوانات هنوز به اندازه و دقت کافی بررسی نشده است.

Check Also

مردان خودخواه و زنان خیرخواه؟!/تفاوت عملکردی سیستم پاداش مغز مردان و زنان در رفتارهای اجتماعی

نوروسافاری | پژوهش های رفتاری نشان داده اند که زنان در قرض دادن پول به …

۶ comments

  1. علی آخوند زادگان

    حیوانات زلزله وآتشفشان را پیش بینی نمیکنند. بلکه حیوانات بواسطه آرامش سیستم اعصاب همواره از احساسهای خود برای دفای از خطرات احتمالی استفاده میکنند،وبنابراین حیواناتی مثل اسب ،بز،سگ، الاغ ومرغ وخروس و سایر حیوانات اهلی که با انسان زندگی میکنند.وما از طریق این حیوانات متوجه یک حادثه (زلزله یاآتشفشان)میشویم. چون رفتار آنها را مشاهده میکنیم وبعد از وقوع زلزله یا آتشفشان برای سایرین تعریف میکنیم.
    چرا چنین است؟
    ازنظر قوانین فیزیک وژئولوژی ،وقتی زلزله یاآتشفشان روی میدهد ابتدا صدای انفجارات درون زمین یاصدای شکست گسلها به سطح زمین میرسد وسپس لرزش به سطح زمین میرسد یا خاکستر آتشفشان از دهانه بیرون میریزد.وچون حیوانات مستقیما بازمین تماس دارند زود تر صدای وقوع زلزله یا شروع آتشفشان را تشخیص میدهند. وواکنش نشان میدهند.
    اما چگونه بین صدا ها وصای زلزله وآتشفشان را تشخیص میدهند؟
    همه موجودات زنده در جریان تکامل نوع خود وقایعی را که ان نوع حیوان در طول تاریخ تکاملش برای اجدادش اتفاق افتاده در سیستم ااعصاب مرکزی حیوان ضبط وشتاسائی شده است. وبدین وسیله نوع وقایع ژئولوژیک را تشخیص داده ،واکنش نشان میدهد.
    حیوانات پست تر (مثل مورچه) این رفتار را به صورت غریزی در خود ضبط کرده اند.
    پس چرا انسان که تکامل یافته ترین موجود روی کره خاکی است وسیستم اعصاب مرکزی تکامل یافته ای دارد،این صدا ها را تشخیص وتمییز نمیدهد؟
    جوا ب در جلسه بعد.

    • دکتر میر شهرام صفری/Dr. Mir-Shahram Safari

      ممنون. سندی برای ثبت این اطلاعات برای نسلهای بعدی حیوانات دارید؟

      • علی آخوند زادگان

        سؤال جالبی است.
        مطلبی که نوشتم ،منتج ازرشته های مختلف علوم است. زمین شناسی ،فیزیک ،شیمی آلی،زیست شناسی ، علم ژنتیک، نورولوژی ، رفتارشناسی و..
        پاسخ شما مربوط میشود به علم ژنتیک (نظریات مندل) وهمچنین نظرات تکاملی داروین وزیست شناسان بعد او.
        امّا منظورتان را ازازثبت اطلاعات برای نسلهای بعدی واضح تر بگوئید.چون وقتی رفتاری دریک حیوان ثبت شد. در دیگر حیوانات آن نوع ثبت نمیگردد.وآن حیوان ونسلهای بعدیش در آن رفتار تکامل می یابند.امّا آشنائی بانظرات اینجانب در مورد حیات نیز به نوبه خود جالب است. من هیچگاه ،وقتی برای اثبات آن نداشته ام. شما میتوانید از هریک از علوم که خواستید.کمک بگیرید. چون نظرات من جهان شمول است.البته،درصفحه فیسبوک من مختصری در مورد عناصر پلاسمودیک نگاشته ام.

      • علی آخوند زادگان

        از آشنائی با شما وکارتان بسیار خوشحالم.

پاسخ دادن به علی آخوند زادگان لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *