سوال:

ما از آثار طولانی مدت درمان دارویی ADHD بر روی مغز چه می­ دانیم؟ فرزند من دارای ADHD است و از درمان دارویی آن بهره می­ برد و من نگران آثار این داروها پس از سال ها هستم. با این حساب آیا فرزند من باید تحت درمان دارویی ADHD طی زندگی اش باشد؟

داروهای ADHD، خصوصا محرک­ ها به طرز شدیدی علائم ADHD را که شامل نقص تمرکز، حواس پرتی، بیش فعالی و بی نظمی می ­باشند را کاهش می ­دهند. این یافته ها توسط مقالات بسیاری که توسط دانشمندان هرساله در این موضوع منتشر می ­شوند، تایید می ­شوند.

-محرک ­ها چگونه مغز را تحت تاثیر قرار می ­دهند؟

ابتدا، بسیار مهم است که بدانیم که سه ناحیه از مغز است که در کودکان مبتلا به ADHD  به نسبت کودکان سالم کوچکتر است: ۱- قشر پیش پیشانی مغز[۱] ۲- مسیر­ های نورونی جلویی-لایه ­ای-مخچه ­ای[۲] ۳- هسته دم دار مغزی[۳] هستند که تعجب آور نیست که این محل­ ها، نواحی کلیدی برای عملکردهای مغز کودک از جمله برنامه ریزی، تمرکز و یادگیری و بازیابی اطلاعات هستند. داروهای ADHD عملکرد ناقل­ های عصبی را در این نواحی بهبود می­ بخشند که درنهایت سبب بهبود رفتار و یادگیری می ­شوند.

-آیا داروهای ADHD مغز را به صورت طولانی مدت تغییر می­ دهند؟ اینگونه به نظر می­ رسد.

یافته­ های تکنیک های تصویربرداری مغزی نشان می­ دهد که به طرز شگفت آوری، مصرف طولانی مدت داروهای ADHD دارای آثاری ماندگار و مثبت روی مغز می ­باشد.

مقالات پژوهشی نشان می­ دهند که افرادی که تحت درمان دارویی ADHD در بچگی نبوده اند این تفاوت­ های ساختاری مغزی را در بزرگسالی نیز نشان می­ دادند، اما در مورد افرادی که تحت درمان دارویی توسط محرک ­ها در بچگی بوده اند داستان کاملا متفاوتی را در بزرگسالی نشان می ­دهند. نواحی یاد شده در این افراد طی روند­های تکوینی مغزی به اندازه نرمال می­ رسد به طرزی که با افراد عادی تفاوتی ندارند. البته این مقالات به این معنی نیستند که این داروها ADHD را “درمان” می­ کنند بلکه نشان می ­دهند که طی زمان می ­توانند بخشی از علائم و تفاوت­ هایی که مغز این افراد با مغز افراد عادی دارد را کاهش دهند یا از بین ببرند.

-آیا فرزند من برای تمام ادامه زندگی اش باید این داروها را مصرف کند؟

داروهای محرک ADHD سریعا آثار خود را نشان می­ دهند. این داروها معمولا حتی سی دقیقه پس از مصرف اولین علائم خود را نشان داده و حتی تغییرات پس از اولین دوز مصرفی نیز قابل مشاهده و تایید است. عوارض جانبی نیز در زمانی که دارو فعال است نیز ممکن است رخ دهد. سپس، وابسته به پیش آمادگی­ ها دارو می تواند از راه های مختلفی پس از ۴ الی ۲۴ ساعت پس از مصرف از بدن خارج شود که در این صورت علائم ADHD نیز برمی­ گردند. این روند در کودکان، افراد در حال بلوغ، افراد جوان و حتی افراد بالغ مسن تر نیز دیده شده است.

اما این کاملا وابسته با خانواده هاست که با مشورت با پزشکان خود تصمیم بگیرند در چه نقطه و شرایطی می ­توانند مصرف دارو در فرزند خود را قطع کنند. اما به عنوان یک پزشک می­ توانم بگویم که اگر ADHD داشتم داروهای خود را تا آخر عمر ادامه می ­دادم. چرا؟

• ADHDدر اکثر افراد هیچگاه به طور کامل درمان نشده و از بین نمی ­رود.
• تا کنون عوارض جانبی ماندگار و جدی برای این داروها کشف نشده است.
• فواید داروهای ADHD بسیار مشخص است-عواقب عدم درمان ADHD بسیار جدی است.

-عواقب عدم درمان ADHD چیست؟

 ADHD تمام ابعاد زندگی را تحت تاثیر قرار می­دهد، از زمینه ­های تحصیلی تا شغلی تا ارتباطات اجتماعی و مدیریت مالی شخصی. افراد دارای ADHD نسبت به افراد بدون ADHD:

• احتمال کمتری برای اتمام دبیرستان یا دانشگاه دارند.
• احتمال عدم استخدام و بیکاری بیشتری دارند.
• با سختی بیشتری برای پرداخت هزینه ­های زندگی مواجه اند.
• احتمال سو مصرف مواد بیشتری دارند.

اگر دارای فرزندی با ADHD هستید احتمالا مطالعه این متن برایتان سخت باشد، اما اخبار شگفت انگیزی نیز وجود دارد که احتمال تمام رخدادهای مذکور با استفاده از داروهای ADHD به طور چشمگیری کاش می­ یابد، به خصوص اگر از کودکی تحت درمان قرار گیرند.

-آیا استفاده از داروهای ADHD فرزند مرا تحت خطر قرار می­ دهد؟

معمولا وقتی والدین از درباره استفاده طولانی مدت از داروها سوال می­ پرسند منظورشان یکی از سوالات زیر است:

• آیا استفاده طولانی مدت از داروهای ADHD به مغز آسیب می­ زند؟

تحقیقات نشان می­ دهد که استفاده طولانی مدت از داروهای ADHD مغز را تغییر می­ دهد و همه این تغییرات، مثبت هستند. داروهای ADHD بسیار موثر هستند هم در کوتاه مدت هم در طولانی مدت و برای آن­ها عوارض جدی تا کنون مشاهده نشده است.

• آیا فرزند من به این محرک­­ ها و سایر داروها معتاد می­ شود؟

تحقیقات برخلاف این موضوع را نشان می دهد، به این معنا که کودکانی که با این داروها درمان می­ شوند احتمال سو مصرف مواد کمتری را تجربه می­ کنند.

• آیا فرزند من می­ تواند در آینده فرد موفقی در زندگی شود؟

قطعا بله. به شخصه افراد بسیار موفق زیادی را که مبتلا به ADHD هستند را دیده ­ام که شرایط خود را به کانالی برای موفقیت تبدیل کرده ­اند. از طرفی تجربیات من نشان می ­دهد که افراد دارای ADHD افرادی با توانایی ارتباط بالایی هستند که به پیشرفت آنها کمک می­ کند.

-حرف آخر

ADHD اختلالی است که به علت عدم تعادل شیمیایی در نواحی مشخصی از مغز که برای توجه و تمرکز، یادگیری، برنامه ریزی کاربرد دارد، ایجاد می ­شود. سه نتیجه مهم وجود دارد که نشان می­ دهد استفاده از درمان دارویی در این اختلال بسیار موثر است.

• داروهای ADHD بسیار موثر هستند، حتی در کوتاه مدت پس از استفاده از اولین دوز مصرف . هم کودکان هم بزرگسالانی که تحت درمان دارویی قرار گرفته  ­اند بهبود شرایط چشمگیری را در علائم خود تجربه کرده ­­اند.
• افراد دارای ADHD با دشواری­ های فراوان­تری در همه ابعاد زندگی مواجه می­ شوند، اما دارودرمانی شوند با احتمال بسیار کمتری با این دشواری ­ها روبرو می­ شوند.
• کودکان با ADHD دارای سه ناحیه از مغز هستند که به نسبت افراد عادی کوچکتر هستند، اگر درمان دارویی صورت نگیرد این تفاوت به بزرگسالی هم منتقل شده و در بزرگسالی هم اگر دارو درمانی انجام شود عموما این تفاوت­ ها قابل جبران نیستند.

[۱] The prefrontal cortex

[۲] The frontal-striatal-cerebellar Projections

[۳] Caudate nucleus

منبع: https://www.additudemag.com/long-term-effects-of-adhd-medication-brain/

نوشته شده توسط دکتر والت کارنیسکی (Walt Karniski, M.D)

مترجم: علی یوسفی-موسسه آینده مغز-گروه نوروسافاری