چرا موسیقی خاصی را دوست داریم؟!

Rate this post

MIT-Music-Perception_0

نوروسافاری| تحقیقات جدید بیان میکنند که سلایق موسیقایی وابسطه به عوامل فرهنگی و نه به صورت وابسته به نحوه سیمکشیهای مغز هستند.

    در سبکهای موسیقی غربی از کلاسیک تا پاپ برخی از ترکیبات نتها معمولا نسبت به بقیه مطلوب تر ادراک میشوند. برای مثال برای اغلب ما،یک آکورد دو و سل خوشایند تر از ترکیب نا مطبوع دو وفا دیز (که درطول تاریخ به عنوان “شیطان در موسیقی” معروف شده است) میباشد. برای چند دهه، دانشمندان علوم اعصاب به این فکر میکردند که آیا این ترجیحات به نوعی وابسطه به سیم کشی هایی در مغز ما هستند؟ یک تحقیق جدید در دانشگاه MIT و دانشگاه Brandeis می گوید که جواب این سؤال منفیست.

   به گزارش نوروسافاری به نقل از وبسایت دانشگاه MIT، در تحقیقی که بیش از صد نفر از یک قبیله ی دور آمازونی که مواجه ی کمی با موسیقی غربی داشتند یا اصلا با آن مواجه نشده بودند شرکت کردند، محققان دریافتند که آکوردهای نامطبوع مثل ترکیب دو و فادیز به خوشایندی آکوردهای مطبوع که دارای نسبت های ساده صحیح بین فرکانس های آکوستیک دو نت هستند درجه بندی شدند.

    جاش مک درموت، استادیار علوم اعصاب در دپارتمان مغز و علوم شناختی  ام آی تی میگوید: “این تحقیق اینگونه بیان میکند که ترجیح مطبوع نسبت به نامطبوع وابسته به مواجه شدن با فرهنگ موسیقایی غربیست و اینکه این ترجیح ذاتی نیست.”

    مک درموت و ریکاردو گودوی که از استادان دانشگاه برندیز است این پژوهش را سرپرستی کردند که در ۱۳ جولای در مجله نیچر به چاپ رسید. آلن شولتز, استادیار مردم شناسی پزشکی در دانشگاه بایلور وادواردو آندریج دانشیار ارشد در دانشگاه سیاست و مدیریت اجتماعی برندیز نیز از نویسندگان این مقاله هستند.

 

بیشتر بدانید:  تمایل بیشتر مبتلایان به افسردگی به کلمات و محرک های منفی: هدف درمانی جدید در افسردگی

مطبوع و نامطبوع

    برای قرن ها برخی از دانشمندان این فرضیه را مطرح کردند که مغز طوری سیم کشی شده است که به آکوردهای مطبوع مثل فاصله پنجم (به دلیل اینکه یکی از نتها پنج نت بالاتر از دیگریست اینگونه نامگذاری شده است) به صورت مساعد پاسخ دهد. موسیقیدانها در جوامعی که حداقل به اندازه یونان باستان قدمت دارند به این نکته اشاره کرده اند که در فاصله پنجم و دیگر فواصل مطبوع نسبت فرکانسهای دو نت معمولا براساس اعداد صحیح است (مثلا در فاصله پنجم نسبت ۳:۲). ترکیب دو و سل معمولاً بصورت پنجم درست نامیده میشود.

    دیگران معتقدند که این ترجیحات بصورت فرهنگی ایجاد شده اند که نتیجه مواجهه با موسیقی ای است که آکوردهای مطبوع دارد. راه حل این بحث بطور عمده مشکل است. بیشتر از این نظر که امروزه افراد کمی در دنیا پیدا میشوند که با موسیقی غربی و آکوردهای مطبوعش آشنا نشده باشند.

    مک درموت میگوید: “بسیار مشکل است که افرادی را بیابیم که به دلیل انتشار موسیقی پاپ غربی در سراسر دنیا مواجهه زیادی با این نوع موسیقی نداشته باشند. بیشتر مردم به میزان زیاد به موسیقی غربی گوش میدهند و موسیقی غربی پر از آکوردهای مطبوع است. بنابراین درعین حال که رد کردن احتمال اینکه ما فواصل مطبوع را به دلیل عادت داشتن به آنها دوست داریم مشکل بوده است تهیه یک تست معتبر نیز سخت بوده است.”

    درسال ۲۰۱۰، گودوی مردم شناس که قبیله ای آمازونی معروف به تسیمان را برای سالهای زیادی مطالعه میکرده است از مک درموت در زمینه بررسی اینکه مردم تسیمان چگونه به موسیقی پاسخ میدهند درخواست همکاری کرد. بیشتر مردم آنجا که یک جامعه کشاورز و دامدار بوده و حدود ۱۲۰۰۰ نفر جمعیت دارد، مواجهه بسیار محدودی با موسیقی غربی داشته اند.

    گودوی میگوید: “آنها در زمینه فاصله از شهرها و مراکز شهری بسیار متفاوتند. درمیان بومیان که بسیار دور و با چندین روز فاصله زندگی میکنند مواجهه با موسیقی غربی زیاد نیست.”

    ویژگی موسیقی تسیمان اجرای آوازی و سازی است، اما در یک زمان خاص صرفاً با یک فرد.

 

بیشتر بدانید:  بازی‌های تمرینی مغز باهوشترتان نمی‌کنند: ۳ چیز دیگر این امکان را می دهند

تفاوت های فاحش

    پژوهشگران دو سری مطالعه انجام دادند، یکی در سال ۲۰۱۱ و دیگری در سال ۲۰۱۵٫ در هر مطالعه، آنها از شرکت کنندگان درخواست کردند که میزان علاقه شان به آکوردهای مطبوع و نامطبوع را درجه بندی کنند. پژوهشگران همچنین آزمایشاتی را انجام دادند که مطمئن شوند که شرکت کنندگان میتوانند تفاوت بین صداهای مطبوع و نامطبوع را بگویند که البته متوجه شدند که آنها قادر به این کار هستند.

    این تیم همین تست را با گروهی از بولیویایی های اسپانیایی زبان که در یک شهر کوچک نزدیک تسیمان زندگی میکردند و ساکنان پایتخت بولیوی یعنی لاپاز هم اجرا کردند. آنها همچنین گروهی از موسیقی دانان و غیرموسیقیدانان آمریکایی را مورد آزمون قرار دادند.

    مک درموت میگوید: “آنچه که ما در ترجیح فواصل مطبوع بر نامطبوع  دریافتیم این بود که این مسئله بین این پنج گروه تفاوت فاحش داشت. در تسیمان این ترجیح وجود نداشت و در دو گروه بولیویایی یک ترجیح کوچک ولی معنادار از نظر آماری وجود داشت. در گروه آمریکایی این ترجیح مقداری بیشتر بود که البته در میان موسیقی دانان نسبت به غیرموسیقی دانان باز هم بیشتر میشد.”

    وقتی که از مردم تسیمان درخواست شد که صداهای غیرموسیقایی مثل صدای خنده یا نفس کشیدن را درجه بندی کنند، آنها پاسخی همچون دیگر گروه ها داشتند. آنها همچنین برای نوعی کیفیت موسیقایی که به عنوان زبری آکوستیک معروف است نیز بیزاری مشابهی نشان دادند.

    برایان مور، استاد روانشناسی دانشگاه کمبریج که در این مطالعه شرکت نداشته میگوید: “یافته ها نشان میدهد که این احتمالاً فرهنگ و نه عامل بیولوژیکی است که ترجیحات معمول آکوردهای موسیقایی مطبوع را تعیین میکند.”

    مور میگوید: “سرجمع نتایج این مطالعه هیجان انگیز و خوب طراحی شده به روشنی نشان میدهد که ترجیح فواصل موسیقایی خاص در افرادی که با موسیقی غربی آشنا هستند بستگی به مواجهه آنها با آن موسیقی و نه ترجیح نسبت فرکانسی خاص دارد.”

ترجمه و تلخیص: ژاله علیپور – وبسایت نوروسافاری

لینک گزارش این پژوهش در ژورنال نچر:

Indifference to dissonance in native Amazonians reveals cultural variation in music perception

لینک خبر این پژوهش در وبسایت دانشگاه MIT:

Why we like the music we do

همچنین ببینید

نکوداشت مقام استاد، دکتر فرشته معتمدی

5 (100%) 1 vote آشنایی مختصر و کوتاه با استاد فرزانه خانم دکتر فرشته معتمدی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *