نوروسافاری | دانش مغز و علوم اعصاب دانش مغز و علوم اعصاب. در این وبسایت خلاصه ای از مهمترین تحقیقات همه رشته های علوم اعصاب و مغز را می توانید به زبان ساده بخوانید. تلاش ما جهت هم افزایی بین رشته ای جهت پیشرفت بیشتر این علم است.
تشخیص و درمان زودهنگام بیماری آلزایمر نیازمند روش های غربالگری قابل اعتماد و مقرون به صرفه است. اکنون محققان موسسه کارولینسکا دریافته اند که نوعی مولکول قند در خون با سطح تاو(Tau)، پروتئینی که نقش مهمی در ایجاد زوال عقل شدید دارد، مرتبط است. این مطالعه که در مجله Alzheimer’s & Dementia منتشر شده است، می تواند راه را برای یک روش غربالگری ساده که بتواند شروع آلزایمر را ده سال قبل از وقوع آن پیش بینی کند، هموار کند.
رابین ژو، نویسنده اول این مطالعه، دانشجوی پزشکی و محقق وابسته در دپارتمان نوروبیولوژی، علوم مراقبتی و جامعه (NVS)، کارولینسکا، می گوید: نقش گلیکان ها، ساختارهایی که از مولکول های قند تشکیل شده اند، یک زمینه نسبتا ناشناخته در تحقیقات زوال عقل است. ما در مطالعه خود نشان دادیم که سطح گلیکان های خون در اوایل توسعه بیماری تغییر می کند. این می تواند به این معنی باشد که تنها با آزمایش خون و آزمایش حافظه قادر به پیش بینی خطر ابتلا به آلزایمر خواهیم بود.
در بیماری آلزایمر، نورونهای مغز میمیرند، که تصور میشود در نتیجه تجمع غیرطبیعی پروتئینهای آمیلوئید بتا و تاو باشد. آزمایشهای بالینی برای داروهای آلزایمر نشان میدهد که درمان باید در مراحل اولیه پاتولوژیک، قبل از اینکه تعداد زیادی از نورونها بمیرند، آغاز شود تا قبل از اینکه خیلی دیر شود، روند معکوس شود.
نشانگر های خونی بیشتری نیاز است
به صورت عملی و اقتصادی به روشهای غربالگری غیرتهاجمی برای آلزایمر وجود دارد. نشانگرهای خونی ترجیح دارند، زیرا نمونه برداری از مایع مغزی نخاعی دشوارتر است و تصویربرداری از مغز گران است. محققان موسسه کارولینسکا اکنون نشان داده اند که سطح یک ساختار گلیکان خاص در خون، که به آن N-acetylglucosamin تقسیم شده است، می تواند برای پیش بینی خطر ابتلا به بیماری آلزایمر استفاده شود.
این گروه تحقیقاتی قبلاً ارتباط بین پروتئین تاو و سطح گلیکان را در افراد مبتلا به بیماری آلزایمر نشان داده بود، اما این تجزیه و تحلیل ها بر روی مایع مغزی نخاعی انجام شد. گلیکان ها مولکول های قندی هستند که بر روی سطح پروتئین ها، بلوک های ساختمانی حیات یافت می شوند و محل و عملکرد این پروتئین ها را در بدن تعیین می کنند. محققان با اندازهگیری سطح گلیکان خون دریافتند افرادی که سطوح گلیکان و تاو مشابهی دارند بیش از دو برابر بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل از نوع آلزایمر هستند.
سوفیا شیدین وایس، دکترای NVS، موسسه Karolinska می گوید:
ما همچنین نشان میدهیم که یک مدل آماری ساده که سطوح گلیکان و تاو خون، ژن ریسکی APOE4 و یک تست حافظه را در نظر میگیرد، میتواند برای پیشبینی بیماری آلزایمر با قابلیت اطمینان ۸۰ درصد تقریباً یک دهه قبل از علائمی مانند از دست دادن حافظه استفاده شود.
این نتایج یک مطالعه هفده ساله است:
نتایج بر اساس ۲۳۳ شرکت کننده در مطالعه مرکز ملی سوئد در مورد پیری و مراقبت در Kungsholmen (SNAC-K) است. نمونهها بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴ جمعآوری شدند و شرکتکنندگان به طور منظم با توجه به عواملی مانند از دست دادن حافظه و وجود زوال عقل تحت نظر قرار گرفتند. پیگیری ها هر سه تا شش سال یکبار انجام شد و به مدت ۱۷ سال ادامه یافت. محققان اکنون نمونههای خون بقیه شرکتکنندگان در مطالعه SNAC-K و همچنین شرکتکنندگان دیگر مطالعات پیری در داخل و خارج از سوئد را تجزیه و تحلیل خواهند کرد. دکتر Schedin Weiss می گوید: “ما با محققان، در مراقبت های اولیه در سوئد برای ارزیابی نشانگرهای مختلف برای زوال عقل در مراکز مراقبت های بهداشتی اولیه همکاری می کنیم.” ما امیدواریم که گلیکانهای موجود در خون، مکمل ارزشمندی برای روشهای فعلی غربالگری افراد از نظر بیماری آلزایمر باشند که تشخیص زودهنگام این بیماری را امکانپذیر میسازد.”
