پنج شنبه , آذر ۲ ۱۳۹۶
Home / آخرین اخبار / مکانیک کوانتوم و آشکارسازی محدودیت های ذهن/ “ذهن غیر مادی” و “اراده ی آزاد”

مکانیک کوانتوم و آشکارسازی محدودیت های ذهن/ “ذهن غیر مادی” و “اراده ی آزاد”

نوروسافاری | یکی از دانشمندان موسسه تحقیقاتی Perimeter کانادا، روش جدیدی را جهت آزمودن محدودیت های مکانیک کوانتوم، به وسیله ی اعمال کردن آن بر روی ذهن انسان، پیشنهاد کرده است. این ایده بر اساس تئوری “عمل شبح‌ وار در فاصله”  یا درهم تنیدگی کوانتومی (Quantum Entanglement) شکل گرفته است.

این بدان معنا است که دو ذره مجزا می توانند ویژگی هایشان را باهم به اشتراک گذاشته و از هم تاثیر بپذیرند. اما این موضوع تنها وقتی آشکار می شود که اندازه گیری صورت گیرد.

یکصد سال پیش آلبرت انیشتین تصور میکرد که این مقوله امکان پذیر نیست و فیزیکدانان تا به امروز به دنبال راه هایی جهت اثبات اشتباه او بوده اند.

به گزارش نوروسافاری به نقل از نیوساینتیست، جهت تست درهم تنیدگی کوانتومی فیزیکدانی بنام جان بل در سال ۱۹۶۴ به ایده ای تجربی رسید. او یکی از ذرات را به مکان A و دیگری را به مکان B فرستاد و دستگاهی را در هر دو مکان برای اندازه گیری ویژگی های اختصاصی هر ذره (اسپین یا چرخش آن ها)  قرار داد که این دستگاه با استفاده از یک پدید آورنده ی اعداد تصادفی، اسپین مثبت یا منفی را انتخاب میکرد. اگر اندازه گیری ها مرتبط بودند (یعنی ذرات در هر دو مکان دارای اسپین مشابه بودند) در نتیجه، درهم تنیدگی کوانتومی میتوانست اثبات شود و به دنبال آن واژه شبح وار “Spooky” هم میتوانست تایید شود زیرا به نظر می رسید که آنها بدون تداخل (تعامل)، بر روی همدیگر تاثیر می گذاشتند.

هر چند که پدید آورده های اعداد کاملا تصادفی هستند و مستقل از هم عمل میکنند، اما دانشمندان عقیده دارند که این فرآیند ممکن است آنچنان هم تصادفی نباشد. و این احتمال وجود دارد که این پدیدآورنده ها تحت کنترل نوعی قوانین فیزیکی دیگری باشند که هنوز شناسایی نشده اند. این بحث که “فرا جبرگرایی” یا super-determinism نامیده میشود، ممکن است ارتباط مشاهده شده در آزمایش “بل” را توضیح بدهد.

ماهیت ذهن انسان و فیزیک کوانتوم

لوسین هاردی از موسسه Perimeter کانادا، ایده ی جدیدی را در تئوری مذکور، پیشنهاد کرده است. او عقیده دارد که ارتباط بین A و B میتواند با چیزی که بصورت بالقوه ممکن است ماورای دنیای مادی تعریف شود، کنترل شود: مثلا ذهن انسان. 

او پیشنهاد می کند که اندازه گیری های هر دو ذره A و B می تواند به ذهن انسان نسبت داده شود. سوال او اینجاست که آیا ذهن در دنیای غیرمادی کار می کند؟ و آیا نقشی در مکانیک کوانتوم بازی می کند؟ هاردی گفت: “فیلسوف فرانسوی رنه دکارت این دوگانگی ذهن- جسم را برای اولین بار بیان کرد که ذهن بیرون از این فیزیک معمول است ولی در دنیای فیزیکی مداخله می کند.”

طراحی آزمایش

برای تست این موضوع او پیشنهاد می کند دو گروه ۱۰۰ نفره با فاصله ۱۰۰ کیلومتری (۶۰ مایلی) مجزا از هم داشته باشیم و هر کدام به دستگاه الکتروانسفالوگرافی (EEG) وصل شوند و افکار و فعالیت های الکتریکی مغز این افراد، به عنوان همان پدید آورنده ی اعداد تصادفی در تعیین اسپین ذره ها باشند. لذا سیگنال های ارسالی از هدست های ثبت کننده ی EEG می توانند ویژگی های دستگاه های اندازه گیری (اسپین ها) را در هر دو مکان، بعد از جدا شدن ذرات از حالت اولیه شان (اما قبل از ورود و اندازه گیری)، تغییر دهند. اگر میزان ارتباط (correlation) بین این اندازه گیری ها، موافق تست های بل نباشند پس تئوری کوانتوم تایید نشده و این بدین معنا است که اندازه گیری ها در هر مکان تحت تاثیر (کنترل) چیزی فراتر از فیزیک استاندارد (مانند ذهن بشر)  قرار می گیرند.

هاردی اینگونه بیان میکند: ” (اگر) نقض تئوری کوانتوم در سیستم هایی مشاهده شود که احتمالا آنها را آگاه (conscious) در نظر میگیرم، مانند انسان یا سایر حیوانات، بسیار هیجان انگیز خواهد بود. نمی توانم نتیجه ی تحقیقاتی قابل توجه تر از این را در فیزیک تصور کنم؛ و میخواهیم بحث کنیم تا ببینیم در صورت رخ دادن چنین اتفاقی، معنای آن چه خواهد بود.”

مساله ی اراده ی آزاد

چنین یافته ای می تواند مباحث مربوط به وجود “اراده ی آزاد” را سوژه قرار دهند و اگر نتیجه ی مورد نظر هاردی رخ دهد میتواند بدان معنا باشد که حتی اگر فیزیک حکمران دنیای مادی است، اما ذهن انسان ماهیت متفاوتی از ماده دارد و لذا میتواند با “اراده ی آزاد” بر فیزیک غلبه کند. هاردی میگوید:” البته این اتفاق، مشکل را حل نمیکند اما ارتباط بسیار قدرتمندی با مقوله ی اراده ی آزاد خواهد داشت.”

نیکولاس گیسین از دانشگاه ژنو سوئیس عقیده دارد که ایده ی هاردی به شدت منطقی به نظر می آید. گیسین اما در مورد استفاده از سیگنال های EEG بدون ساختار برای تغییر تنظیمات سیستم شک دارد. زیرا معتقد است این عمل به معنای استفاده از مغز به عنوان پدیدآورنده های تصادفی اعداد است. گیسین تمایل دارد تا این آزمایش با اراده و خواست آگاهانه ی افراد صورت گیرد که البته بسیار چالش برانگیز خواهد بود.

در هر حال گیسین تمایل دارد تا شاهد انجام شدن این آزمایش باشد. وی اینگونه بیان میکند:” احتمالات متعددی وجود دارند که اصلا اتفاق خاصی رخ ندهد، و فیزیک کوانتوم هم تغییری نکند. اما اگر کسی این آزمایش را انجام داده و از آن نتایج شگفت انگیزی بگیرد، قطعا اتفاق بزرگی رخ خواهد داد و اولین باری خواهد بود که ما دانشمندان می توانیم به مساله ی ذهن-بدن یا همان آگاهی یا هوشیاری (consciousness) بپردازیم.

هاردی در مقاله خود می نویسد: “احتمال بسیار بالایی که ما تمایل داریم تا مورد بررسی قرار دهیم این است که وقتیکه انسان ها عادت دارند که براساس پیش فرض ها تصمیم گیری کنند، ممکن است ما شاهد  یک نقض در تئوری کوانتوم باشیم. چنین نتیجه ای اگرچه خیلی احتمال پایینی دارد می تواند در فهم ما از جهان کاملا مهم باشد.”

درهم تنیدگی کوانتومی کاملا سودمند است پس فهم آن مهم می باشد. برای مثال محاسبه کوانتومی به درهم تنیدگی با کوبیتس (بایت های کوانتومی) وابسته است که اجازه می دهد اطلاعات بیشتری در فضای کمتری ذخیره شود.

اخیرا ارتباطات کوانتومی با استفاده از اصول مشابهی پا به عرصه گذاشته است. اگر کسی پیام را متوقف کند، ذرات  در موقع رسیدن در مقصد تغییریافته اند بدین معنا که پیام ها می توانند کاملا رمزگزاری شوند.

اینکه ایا ذهن انسان نقشی دارد، ایده دیگری است که در حال شکل گیری می باشد.

 

ترجمه: مهدی هوشمندی، سید محمد رضا گواهی – وبسایت نوروسافاری

لینک گزارش خبری در سایت Newscientist :

A classic quantum test could reveal the limits of the human mind

سایر منابع:

Cosmic test backs ‘quantum spookiness’

Proposal to use Humans to switch settings in a Bell experiment

Ethan: What’s So ‘Spooky’ About Quantum Entanglement?

Is The Human Mind Linked To Quantum Mechanics

Check Also

اولین پیوند موفق سر انسان روی جسد

نوروسافاری | گروهی از پزشکان مدعی شدند که در یک جراحی ۱۸ ساعته اولین عمل …

۴ comments

  1. خیلی مطلب جالبی بود. ممنونم از شما.
    فقط به نظرم ترجمه مطلب اگر روان تر بود درک آن برای افرادی که تخصصی در این زمینه ندارند راحتتر میشد.

    • دکتر میر شهرام صفری | Dr. Mir Shahram Safari

      سلام خیلی ممنون. یه مقدار خود مطلب سخت هست. دوستان چند بار ویریایش و ساده سازی کرده بودند. بله منم موافقم که هنوز فهمش سخته.

  2. منظور از اینکه ذهن مادی نیست و در بخشی اشاره شده ماورای ماده … منظورتون ماورالطبیعه است؟ اینکه میشه خرافات و شبه علم . لطفا توضیح بدید

    • دکتر میر شهرام صفری | Dr. Mir Shahram Safari

      همینطوره که شما میفرمایید. در واقع کوانتومی که مورد بحث هست برای نزدیک شدن به جواب این سوال هست که میشه اثباتی برای ماهیتی غیر مادی در این تحقیق یافت یا خیر.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *