نوروسافاری | به عقیده جف مکینز و کافوی جیراسا از دانشگاه دوک، آنهایی که نسبت به علائم شبیه به افسردگی آسیب پذیرتر هستند، در مقایسه با آنهایی که مقاوم ترند، شبکه فعالیت­های الکتریکی مغزی متفاوتی را نشان می­دهند.

براساس مطالعه جدید دانشمندان علوم اعصاب و مهندسین برق دانشگاه دوک، بررسی ارتباطات الکتریکی بین نواحی مختلف مغز می­تواند روش نوینی برای پیش­بینی افسردگی و پیشگیری از آن فراهم آورد.

به گزارش نوروسافاری به نقل از وبسایت دانشگاه دوک، محققان شبکه ­هایی از فعالیت­های الکتریکی مغزی را کشف کرده ­اند که بیشتر مستعد بروز علائم شبیه به افسردگی پس از یک واقعه استرس­زا هستند و در موارد مقاوم نسبت به افسردگی دیده نمی شوند.

اگر این یافته­ ها که در حیوانات آزمایشگاهی به دست آمده درموارد انسان نیز تأیید شود، می­تواند به­ عنوان اولین قدم به سوی آزمایشی برای پیش­بینی آسیب­ پذیری فرد نسبت به بروز بیماری­های روانی مانند افسردگی تلقی شود.

دکتر کافوی جیراسا، دانشیار روانپزشکی و علوم رفتاری، نوروبیولوژی و مهندسی پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه دوک بیان می­کند:

ما اساساً نقشه الکتریکی افسردگی در مغز را تهیه می ­کنیم. ما امیدواریم این نقشه بتواند به­ عنوان نشانه­ ای پیش­بینی کننده برای افسردگی باشد، همان­طور که فشارخون پیش­بینی کننده این واقعیت است که در نهایت فرد دچار حمله قلبی یا سکته مغزی خواهد شد.

این مطالعه اول مارچ در مجله Cell منتشر شد.

اکثر افراد عوامل استرس­زای فراوانی را در طول زندگی تجربه می­کنند. مرگ عزیزان، از دست دادن شغل و یا دریافت تشخیص­های پزشکی چالش برانگیز می­تواند موجب بروز احساسات عمیقی مانند اندوه، ناراحتی، اضطراب و یا خشم شود. در حالی که برخی افراد قادرند نسبتاً به سرعت از این عوامل استرس­زا رهایی یابند، دیگر افراد در معرض بیماری­های روانی مانند افسردگی و اضطراب قرار می­گیرند.

در طول سه دهه گذشته، دانشمندان علوم اعصاب از روش­های تصویربرداری و مشاهده فعالیت­های الکتریکی برای مطالعه این که چگونه فعالیت نواحی خاصی در مغز می­تواند زمینه را برای ابتلا به بیماری روانی مهیا سازد، سود جسته­ اند.

در سال ۲۰۱۲، جیراسا و مشاور او، دکتر میگل نیکوللیس روشی را برای نظارت بر فعالیت الکتریکی مغز موش ابداع کردند که نه تنها فعالیت مغزی در یک ناحیه منفرد، بلکه فعالیت نواحی متعددی را به­صورت همزمان نشان می­داد. نتایج حاکی از آن است که نواحی مختلفی از مغز با یکدیگر دست اندر کار بروز حالت­های روانی مشخصی هستند.

جیراسا بیان می­کند:

شما می­توانید مناطق مغزی متفاوت را به­ عنوان آلات موسیقی منحصر به فرد در یک ارکستر در نظر بگیرید. ما نه تنها علاقه­ مند به آشنایی با هریک از آلات موسیقی هستیم، بلکه در پی چگونگی سازگاری این آلات با یکدیگر برای تولید یک موسیقی می­باشیم.

در آزمایشات مربوط به این مطالعه، هر موش با موشی بزرگتر و پرخاشگرتر درون قفس قرار داده­ شد. پس از ده روز اقامت در کنار این هم­ اتاقی ستیزه­ جو، بسیاری از موش­ها علائمی را بروز دادند که شبیه به علائم افسردگی در انسان، ازجمله اضطراب، اجتناب اجتماعی و اختلالات خواب بود.

جیراسا و همکارش دکتر رینبو هلتمن، قبل و بعد از تجربه این استرس، فعالیت مغزی را در هفت ناحیه مغزی متفاوت که با افسردگی در ارتباط است، ازجمله قشر پری­فرونتال، آمیگدال و هیپوکامپ بررسی کردند.

کایل اولریک، دیوید کارلسون و لارنس کارین، با استفاده از تکنیک­های یادگیری ماشین که توسط آن­ها تولید شده ­بود، «موسیقی» مغز هر موش را ساختند. آن­ها دریافتند که موش­هایی که علائم شبیه به افسردگی را بروز داده، در هر دو مرحله قبل و بعد از آزمایش استرس، الگو­های فعالیت مغزی متفاوتی را نسبت به موش­های مقاوم­تر نشان داده­ اند. جیراسا بیان می­کند که این نتایج علاوه­ بر پیش­گیری از افسردگی، برای درمان آن نیز می­تواند مفید باشد.

او می­گوید:

تا به امروز، مؤثرترین درمان برای افسردگی درمان با استفاده از الکتروشوک بوده، اما با عوارض جانبی فراوانی همراه است. شاید این امکان وجود داشته باشد که برای ایجاد روش درمانی فاقد عوارض جانبی الکتروشوک، بتوان ناحیه­ ای دقیق را به شیوه ­ای صحیح توسط جریان الکتریکی هدف قرار داد.

کانر لیستن، استادیار علوم اعصاب و روانپزشکی دانشکده پزشکی ویل کورنل که دست اندر کار این مطالعه نبوده­ است، بیان می­کند که مشاهده شبکه­ های فعالیت الکتریکی مغز نویدبخش آن است که نه تنها درک درستی از افسردگی، بلکه درک بهتری از تمامی اختلالات روانی دیگر را به دست دهد.

او در ایمیلی بیان کرد:

بسیاری از دانشمندان بر این باورند که علائم رفتاری و بالینی مربوط به بسیاری از حالت­های روانپزشکی – نه تنها افسردگی- از تغییرات در شبکه ­های مغزی نشات می­گیرد. این گزارش، رویکرد جدیدی را معرفی می­کند که ترکیبی از یادگیری ماشین و دیگر روش­های آماری پیشرفته با ثبت چند مداری از مغز موش می­باشد و می­تواند الهام­ بخش محققان دیگر برای استفاده از همین روش­ها با هدف بهبود درک ما از زیربنای بیولوژیک اشکال دیگر اختلالات روانی باشد.

ترجمه: مریم شجاعی – وبسایت نوروسافاری

لینک مقاله در ژورنال سلول:

Brain-wide Electrical Spatiotemporal Dynamics Encode Depression Vulnerability

لینک گزارش خبری:

Networks of Brain Activity Predict Vulnerability to Depression